Sự bùng nổ bất ngờ của hồ băng được nhìn thấy ở dãy Hindu Kush Himalayas của Châu Á. Xu hướng đang diễn ra cho thấy khối lượng băng hà trong khu vực sẽ giảm 75% cho đến cuối thế kỷ, như các nhà khoa học đã cảnh báo.
Điều này không chỉ gây ra mối đe dọa về lũ lụt mà còn gây ra tình trạng thiếu nước cho người dân bị ảnh hưởng. Với hơn hai tỷ người có nguy cơ ở dãy Himalaya, sự rút lui của băng hà này và lượng khí thải nhà kính giảm có thể làm trầm trọng thêm tình trạng lũ lụt và cản trở sự phát triển bền vững của vùng núi, như Trung tâm Phát triển Núi tích hợp Quốc tế (ICIMOD) đã báo cáo.
Báo cáo đề cập rằng tác động này được nhìn thấy trực tiếp gần 12 hồ băng, nơi có khoảng 1.65 tỷ người ở khu vực Himalaya bị ảnh hưởng. Họ đang trải qua tình trạng thiếu hụt nước sạch.
Amina Maharjan, một trong những tác giả của báo cáo, cho biết: "Người dân sống ở dãy Himalaya có nguy cơ cao hơn bất kỳ ai khác do nhiệt độ toàn cầu ngày càng tăng".
Bà nhấn mạnh thêm rằng các nỗ lực thích ứng hiện tại cần phải được tăng cường. “Nếu không có sự hỗ trợ và đóng góp đáng kể, các cộng đồng có nguy cơ sẽ không thể ứng phó. Nếu không hành động kịp thời, tình trạng dễ bị tổn thương sẽ trầm trọng hơn”, Maharjan nói thêm.
Theo nhiều báo cáo khác nhau, khu vực Himalaya bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi biến đổi khí hậu. Một nghiên cứu gần đây cho thấy Núi Everest đã mất đi lớp băng đáng kể trong ba thập kỷ qua. Maharjan cho biết: “Lần đầu tiên chúng tôi lập bản đồ về tác động của sự rút lui của sông băng đối với các hệ sinh thái và xã hội xung quanh khu vực Himalaya”.
Báo cáo cho thấy các hồ băng đã giảm 65% trong thập kỷ qua kể từ năm 2010, cho thấy băng và sông băng đang tan chảy nhanh chóng và bất ngờ.
Với dự báo hiện tại về sự nóng lên toàn cầu dao động từ 1.5 đến 2 độ C, sự rút lui của sông băng ở Hindu Kush Himalayas dự kiến sẽ đạt 30 đến 50% vào cuối thế kỷ. Tuy nhiên, báo cáo cảnh báo rằng với mức tăng nhiệt độ toàn cầu là 3 độ C, sự rút lui của sông băng có thể đạt tới 75%.
Báo cáo này nêu bật tác động đáng kể đến các quốc gia bao gồm Nepal, Ấn Độ, Trung Quốc, Bhutan, Myanmar và Pakistan. "Chúng ta đang mất đi các sông băng với tốc độ đáng báo động trong vòng một thế kỷ", Philipus Wester, một trong những tác giả của báo cáo, tuyên bố.
Dãy núi Hindu Kush Himalaya trải dài khoảng 3,500 km, bao gồm các quốc gia như Nepal, Ấn Độ, Trung Quốc, Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Myanmar và Pakistan.
Nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu ở dãy Hindu Kush Himalayas là một thách thức đối với các nhà khoa học. Không giống như các dãy núi ở châu Âu và Nam Mỹ, nơi các thiết bị công nghệ cao luôn sẵn có để đo sự phát triển hoặc suy giảm của sông băng trong thời gian dài, các nguồn tài nguyên như vậy lại khan hiếm ở khu vực này.
Tuy nhiên, sự phát triển của các hệ thống nghiên cứu dựa trên vệ tinh đã giúp một số khía cạnh dễ nghiên cứu hơn. “Với sự tiến bộ của công nghệ vệ tinh, hiện chúng tôi tự tin hơn nhiều vào kết luận nghiên cứu của mình so với dữ liệu thu thập được trước năm 2019. Chúng tôi có thể dễ dàng đánh giá quỹ đạo của thiệt hại sẽ xảy ra cho đến cuối thế kỷ này”, Wester tuyên bố.
Nếu sự rút lui của sông băng ở dãy Himalaya tiếp tục không suy giảm, nó sẽ ảnh hưởng đến hơn 1.65 tỷ người ở dãy núi này, bao gồm Nepal, Ấn Độ, Trung Quốc, Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Myanmar và Pakistan. Các nhà khoa học đã phải đối mặt với những thách thức đáng kể trong việc nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu trong Dãy núi Hindu Kush Himalaya. Không giống như các dãy núi ở châu Âu và Nam Mỹ, nơi công nghệ cao nhất vẫn chưa có, các nhà nghiên cứu khoa học đã phải vật lộn để thu thập dữ liệu dài hạn về sự phát triển hoặc suy giảm của băng hà ở khu vực này.
Tuy nhiên, với sự phát triển của các hệ thống nghiên cứu dựa trên vệ tinh, một số khía cạnh đã trở nên dễ tiếp cận hơn. “Bây giờ, với công nghệ vệ tinh, chúng tôi tự tin hơn nhiều vào kết luận của các nghiên cứu của mình so với quá khứ vào năm 2019. Chúng tôi có thể dễ dàng dự đoán mức độ thiệt hại sẽ xảy ra vào cuối thế kỷ này”, Wester cho biết.
Nếu quá trình rút lui của sông băng tiếp tục với tốc độ hiện tại, dân số đông đúc sinh sống tại khu vực này sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng. Mười hai con sông lớn, bao gồm sông Hằng, sông Ấn và sông Brahmaputra, bắt nguồn từ dãy Hindu Kush Himalaya. Theo các nhà nghiên cứu, khi lưu lượng nước tăng lên ở độ cao lớn hơn trong thế kỷ này, các khu vực đông dân cư ở hạ lưu sẽ dễ bị lũ lụt thảm khốc.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng hơn 200 hồ băng trong khu vực có nguy cơ cao. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nếu sự rút lui của băng hà tăng cường, nó cũng sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nước, dẫn đến tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. "Sẽ cực kỳ khó khăn để quản lý tình hình khi xảy ra một lượng lớn băng tan", Pamela Pearson cảnh báo.
Hơn nữa, bà nói thêm, “Không giống như những con tàu có thể dễ dàng di chuyển qua dòng chảy xiết trên đại dương, việc kiểm soát tốc độ rút lui của sông băng khó khăn hơn nhiều”. Bà nhớ lại sự cố gần đây ở khu vực Joshimath thuộc Uttarakhand, Ấn Độ, nơi một trận lũ bất ngờ đã khiến người dân địa phương bị mắc kẹt.